U poslednje vreme rastu napetosti oko Beloruskog egzarhata što preti da destabilizuje duhovni život beloruskog naroda i zada još jedan udarac kanonskom jedinstvu Ruske Crkve.
Pre svega, treba da obratite pažnju na događaje koji su se desili u Litvaniji krajem marta 2023. Кonstantinopoljski patrijarh Vartolomej je doputovao u posetu Litvaniji 20. marta. On je tamo sa premijerkom litvanske vlade Ingridom Simonite potpisao sporazum o stvaranju nove strukture Кonstantinopoljske patrijaršije u ovoj zemlji – eparhije. Ugovorom je predviđena izgradnja i besplatan zakup hramovnih prostorija od države, te sprovođenje misionarske, prosvetne i dobrotvorne delatnosti. Prema ovom sporazumu, sveštenstvo Кonstantinopoljske patrijaršije će dobiti isti pravni status kao sveštenstvo drugih tradicionalnih hrišćanskih konfesija u Litvaniji.
Ingrid Simonite je prilikom potpisivanja sporazuma, između ostalog, izjavila da će eparhija Кonstantinopoljske patrijaršije dozvoliti Belorusima „koji su se preselili u Litvaniju zbog represije u svojoj domovini“ da „ispovedaju pravoslavnu veru bez sukoba sa savešću“. Bez sumnje, reč je o formiranju u novostvorenoj eparhiji, da tako kažem, beloruskog ogranka, osmišljenog da postane provodnik fanarskog uticaja na Belorusku pravoslavnu crkvu. Dugoročno, takav uticaj će imati duboke kanonske, duhovne i političke posledice, koje bi mogle dovesti do raskola Pravoslavne crkve na teritoriji Belorusije.
Ako posmatramo posetu patrijarha Vartolomeja Litvaniji iz istorijske perspektive, onda to znači povratak Кonstantinopoljske patrijaršije u ovu zemlju prvi put od 1686. godine, a samim tim i pretenzija da proširi svoju vlast na sve bivše zemlje Velikog vojvodstva Litvanije, uključujući teritoriju današnje Belorusije.
Nakon posete patrijarha Vartolomeja Litvaniji, možemo očekivati da litvanska vlada stvori uslove pod kojima će nastavak delatnosti Litvanske eparhije Ruske pravoslavne crkve postati nemoguć. Verovatno će nekretnine koje ona koristi postepeno preći u vlasništvo Fanara, deo pravoslavnog sveštenstva će preći pod jurisdikciju Кonstantinopolja, a oni koji ostanu verni Ruskoj crkvi, ako se nastave sadašnji trendovi, će najverovatnije biti proterani iz Litvanije.
U poslednje vreme rastu napetosti oko Beloruskog egzarhata što preti da destabilizuje duhovni život beloruskog naroda i zada još jedan udarac kanonskom jedinstvu Ruske Crkve.
Pre svega, treba da obratite pažnju na događaje koji su se desili u Litvaniji krajem marta 2023. Кonstantinopoljski patrijarh Vartolomej je doputovao u posetu Litvaniji 20. marta. On je tamo sa premijerkom litvanske vlade Ingridom Simonite potpisao sporazum o stvaranju nove strukture Кonstantinopoljske patrijaršije u ovoj zemlji – eparhije. Ugovorom je predviđena izgradnja i besplatan zakup hramovnih prostorija od države, te sprovođenje misionarske, prosvetne i dobrotvorne delatnosti. Prema ovom sporazumu, sveštenstvo Кonstantinopoljske patrijaršije će dobiti isti pravni status kao sveštenstvo drugih tradicionalnih hrišćanskih konfesija u Litvaniji.
Ingrid Simonite je prilikom potpisivanja sporazuma, između ostalog, izjavila da će eparhija Кonstantinopoljske patrijaršije dozvoliti Belorusima „koji su se preselili u Litvaniju zbog represije u svojoj domovini“ da „ispovedaju pravoslavnu veru bez sukoba sa savešću“. Bez sumnje, reč je o formiranju u novostvorenoj eparhiji, da tako kažem, beloruskog ogranka, osmišljenog da postane provodnik fanarskog uticaja na Belorusku pravoslavnu crkvu. Dugoročno, takav uticaj će imati duboke kanonske, duhovne i političke posledice, koje bi mogle dovesti do raskola Pravoslavne crkve na teritoriji Belorusije.
Ako posmatramo posetu patrijarha Vartolomeja Litvaniji iz istorijske perspektive, onda to znači povratak Кonstantinopoljske patrijaršije u ovu zemlju prvi put od 1686. godine, a samim tim i pretenzija da proširi svoju vlast na sve bivše zemlje Velikog vojvodstva Litvanije, uključujući teritoriju današnje Belorusije.
Nakon posete patrijarha Vartolomeja Litvaniji, možemo očekivati da litvanska vlada stvori uslove pod kojima će nastavak delatnosti Litvanske eparhije Ruske pravoslavne crkve postati nemoguć. Verovatno će nekretnine koje ona koristi postepeno preći u vlasništvo Fanara, deo pravoslavnog sveštenstva će preći pod jurisdikciju Кonstantinopolja, a oni koji ostanu verni Ruskoj crkvi, ako se nastave sadašnji trendovi, će najverovatnije biti proterani iz Litvanije.